Thiết bị điện lạnh bị rò điện ra vỏ: Làm gì?

Thiết bị điện lạnh bị rò điện ra vỏ có thể gây điện giật, đặc biệt khi người dùng đứng trên nền ẩm, chạm đồng thời vào vỏ máy và vật dẫn điện hoặc thiết bị không có hệ thống tiếp địa phù hợp. Cảm giác tê nhẹ khi chạm vào tủ lạnh, máy giặt, điều hòa hay bình nóng lạnh không phải hiện tượng nên bỏ qua.

Ưu tiên đầu tiên là tránh tiếp xúc, ngắt nguồn từ vị trí an toàn và giữ mọi người tránh xa thiết bị. Không nên tiếp tục sử dụng để “theo dõi thêm” hoặc tự tháo máy khi chưa có chuyên môn về điện.

Mục lục

Dấu hiệu thiết bị điện lạnh bị rò điện ra vỏ

Hiện tượng rò điện không phải lúc nào cũng biểu hiện giống nhau. Một số dấu hiệu cần cảnh giác gồm:

Chạm vào vỏ kim loại thấy tê, châm chích hoặc bị giật.
Máy giặt, tủ lạnh hoặc bình nóng lạnh chỉ gây tê khi nền nhà ẩm hoặc người dùng đi chân trần.
Aptomat hoặc thiết bị chống rò thường xuyên ngắt khi cắm điện hay khi máy bắt đầu hoạt động.
Có mùi khét, tiếng nổ nhỏ, tia lửa tại phích cắm hoặc ổ điện.
Dây nguồn, phích cắm bị nứt, cháy sém, biến dạng hoặc nóng bất thường.
Thiết bị bị ẩm, nước tràn vào khu vực dây điện, bo mạch hoặc động cơ.
Hiện tượng tê điện xuất hiện lúc có lúc không, phụ thuộc vào chu trình hoạt động của máy.

Với trường hợp chạm điện vỏ máy giặt, nguy cơ có thể tăng khi máy đặt trong khu vực ẩm, dây nguồn bị hư hỏng hoặc phần điện bên trong tiếp xúc với khung vỏ. Nếu tủ lạnh bị tê điện, không nên cho rằng đây chỉ là “điện cảm ứng” rồi tiếp tục dùng. Chỉ kiểm tra bằng thiết bị chuyên dụng mới có thể phân biệt và xác định mức độ an toàn.

Nếu ổ điện hoặc phích cắm đồng thời nóng lên, cần xử lý theo hướng dẫn về ổ cắm thiết bị điện lạnh bị nóng và dừng sử dụng cho đến khi nguyên nhân được kiểm tra.

Cách xử lý rò điện an toàn ngay khi phát hiện

Ảnh minh hoạ: Thiết bị điện lạnh bị rò điện ra vỏ: Làm gì?

1. Không chạm lại để kiểm tra

Sau khi cảm thấy tê hoặc bị giật, không dùng tay chạm thử lần nữa. Cũng không nên nhờ người khác kiểm tra bằng cách chạm trực tiếp. Cảm giác ở mỗi người khác nhau và không thể dùng cơ thể để đánh giá mức độ rò điện.

Hãy cảnh báo người xung quanh, giữ trẻ em và vật nuôi tránh xa thiết bị. Nếu sàn đang ướt, không bước vào vùng ẩm để rút phích cắm.

2. Ngắt điện từ vị trí an toàn

Nếu có thể tiếp cận tủ điện mà không phải đi qua nền ướt hoặc chạm vào thiết bị, hãy ngắt aptomat của nhánh điện đang cấp cho máy. Khi không xác định được aptomat nhánh, có thể ngắt nguồn điện tổng nếu thao tác này an toàn.

Không nên cầm trực tiếp phích cắm để rút khi thiết bị đang rò điện, ổ cắm có tia lửa, vỏ ổ điện bị nóng hoặc khu vực xung quanh có nước. Trong các tình huống đó, ngắt điện tại aptomat an toàn hơn.

Nếu aptomat đã tự ngắt, không bật lại nhiều lần. Hiện tượng này có thể liên quan đến rò điện, chập mạch, quá tải hoặc lỗi của chính thiết bị bảo vệ. Hướng dẫn xử lý thiết bị điện lạnh làm nhảy aptomat giúp phân biệt các bước an toàn ban đầu mà không cần tháo máy.

3. Giữ nguyên trạng thái ngắt điện

Sau khi ngắt nguồn, nên dán cảnh báo hoặc thông báo cho các thành viên trong nhà không tự ý bật lại. Không sử dụng tiếp dù thiết bị có vẻ vẫn hoạt động bình thường, vì lỗi cách điện có thể chỉ xuất hiện ở một giai đoạn nhất định như cấp nước, vắt, xả đá hoặc khởi động máy nén.

Nếu tủ lạnh vừa rò điện vừa có nước trên sàn, cần coi khu vực ẩm là vùng nguy hiểm. Không chạm vào tủ hoặc nước trước khi nguồn điện đã được cô lập. Có thể tham khảo cách nhận diện và xử lý ban đầu khi tủ lạnh chảy nước ra sàn, nhưng không tự kiểm tra bên trong khi chưa chắc chắn thiết bị đã mất điện hoàn toàn.

4. Xử lý khi có người bị điện giật

Không chạm trực tiếp vào nạn nhân khi nguồn điện chưa được ngắt, vì người cứu cũng có thể bị điện giật. Cần cô lập nguồn điện từ aptomat hoặc cầu dao ở vị trí an toàn trước.

Sau khi đã ngắt điện, gọi cấp cứu nếu nạn nhân bất tỉnh, khó thở, đau ngực, co giật, bỏng hoặc có biểu hiện bất thường. Chỉ thực hiện hồi sức tim phổi khi đã được đào tạo và bảo đảm hiện trường không còn nguy cơ điện.

Những việc không nên tự làm

Để xử lý rò điện an toàn, người dùng nên tránh các thao tác sau:

Không chạm thử vào vỏ máy bằng tay, chân trần hoặc dụng cụ kim loại.
Không cho rằng đi dép, đeo găng tay hoặc đứng trên tấm gỗ là đủ an toàn để tiếp tục sử dụng.
Không mở nắp máy, tháo bo mạch, động cơ, máy nén hoặc bộ phận gia nhiệt khi không có chuyên môn.
Không dùng bút thử điện đơn giản làm căn cứ duy nhất để kết luận thiết bị an toàn.
Không nối dây tiếp địa vào dây trung tính, đường ống nước, khung cửa hoặc vật kim loại bất kỳ.
Không cắt bỏ chân tiếp địa của phích cắm để phù hợp với ổ điện hai chấu.
Không câu tắt aptomat, thiết bị chống rò hoặc thay bằng thiết bị có thông số tùy ý.
Không sấy, hơ nóng hoặc đổ hóa chất vào khu vực nghi bị ẩm.
Không bật máy nhiều lần để tìm thời điểm phát sinh lỗi.
Không tiếp tục vận hành chỉ vì hiện tượng tê điện đã tạm biến mất.

Việc tự đấu thêm dây tiếp địa mà không kiểm tra hệ thống điện của công trình cũng có thể tạo cảm giác an toàn giả. Tiếp địa phải được khảo sát, đấu nối và kiểm tra tính liên tục đúng kỹ thuật.

Các nhóm nguyên nhân cần được kiểm tra

Không thể xác định chính xác nguyên nhân chỉ dựa vào cảm giác tê điện. Thợ kỹ thuật cần khoanh vùng ít nhất các nhóm sau:

Dây nguồn, phích cắm hoặc ổ điện hư hỏng

Lớp cách điện có thể bị nứt, dập, cọ xát hoặc lão hóa. Đầu nối lỏng và tiếp điểm cháy cũng có thể làm phát sinh nhiệt, phóng điện hoặc khiến phần mang điện tiếp xúc với vỏ máy.

Cách điện bên trong thiết bị suy giảm

Dây dẫn nội bộ, động cơ, máy nén, bộ phận gia nhiệt, van điện, bơm hoặc linh kiện khác có thể suy giảm cách điện. Lỗi đôi khi chỉ xuất hiện khi bộ phận đó bắt đầu hoạt động nên thiết bị có thể không gây tê liên tục.

Nước hoặc độ ẩm xâm nhập

Nước rò, hơi ẩm ngưng tụ hoặc vệ sinh không đúng cách có thể ảnh hưởng đến đầu nối và linh kiện điện. Đây là nhóm nguyên nhân cần đặc biệt lưu ý ở máy giặt, bình nóng lạnh, dàn lạnh điều hòa và thiết bị đặt gần khu vực ẩm ướt.

Thiếu hoặc lỗi hệ thống tiếp địa

Dây tiếp địa bị thiếu, đấu sai hoặc mất tính liên tục có thể khiến dòng điện sự cố không được dẫn theo đường bảo vệ dự kiến. Tuy nhiên, bổ sung tiếp địa không thay thế cho việc sửa điểm rò điện bên trong thiết bị.

Thiết bị bảo vệ không phù hợp hoặc bị lỗi

Aptomat thông thường chủ yếu bảo vệ theo đặc tính quá dòng và không phải loại nào cũng phát hiện được dòng rò. Hệ thống cần được người có chuyên môn đánh giá loại thiết bị bảo vệ, cách đấu nối và khả năng hoạt động thực tế.

Thợ kỹ thuật cần kiểm tra những gì?

Khi liên hệ sửa chữa, nên mô tả rõ thiết bị nào bị rò, thời điểm xuất hiện, sàn có ẩm hay không, aptomat có ngắt không và trước đó máy có bị ngập nước, di chuyển hoặc sửa chữa hay không.

Tùy cấu tạo thiết bị và hiện trạng, kỹ thuật viên có chuyên môn có thể cần:

Kiểm tra dây nguồn, phích cắm, ổ điện và các đầu đấu nối.
Đo cách điện bằng dụng cụ phù hợp, thay vì chỉ dùng bút thử điện.
Kiểm tra tính liên tục của dây bảo vệ và hệ thống tiếp địa.
Khoanh vùng động cơ, máy nén, bộ phận gia nhiệt, bơm, van điện hoặc linh kiện liên quan.
Kiểm tra dấu hiệu ẩm, nước rò, dây bị cọ vào khung và điểm cháy sém.
Đánh giá aptomat, thiết bị chống rò và mạch điện cấp riêng cho máy.
Sửa hoặc thay đúng bộ phận hư hỏng, sau đó kiểm tra lại trước khi bàn giao.

Người dùng nên yêu cầu thợ giải thích nguyên nhân đã xác định, hạng mục cần sửa và kết quả kiểm tra an toàn sau sửa chữa. Không nên chấp nhận phương án chỉ nối thêm dây đất hoặc thay aptomat mà chưa tìm điểm suy giảm cách điện.

Khi nào cần gọi thợ sửa điện lạnh tại Đà Nẵng?

Nên ngừng sử dụng và gọi thợ có chuyên môn ngay khi xuất hiện một trong các tình huống sau:

Chạm vào vỏ máy giặt, tủ lạnh, điều hòa hoặc bình nóng lạnh thấy tê hay bị giật.
Aptomat hoặc thiết bị chống rò ngắt lặp lại.
Có mùi khét, tia lửa, tiếng nổ hoặc dấu cháy tại dây nguồn và ổ cắm.
Thiết bị bị vào nước, nước chảy gần phần điện hoặc đặt trên nền thường xuyên ẩm.
Dây nguồn bị nứt, dập, nối tạm hoặc mất chân tiếp địa.
Hiện tượng chỉ xuất hiện ở một chu trình cụ thể của máy.
Trong nhà không có hệ thống tiếp địa rõ ràng hoặc không biết thiết bị bảo vệ có phù hợp hay không.

Khi tìm dịch vụ sửa điện lạnh Đà Nẵng, sửa máy giặt Đà Nẵng hoặc sửa tủ lạnh Đà Nẵng, nên ưu tiên đơn vị có khả năng kiểm tra điện an toàn bằng dụng cụ chuyên dụng, khoanh vùng nguyên nhân trước khi thay linh kiện và kiểm tra lại sau sửa chữa. Với điều hòa, việc vệ sinh hoặc bơm gas không thay thế cho kiểm tra rò điện nếu vỏ máy, dàn lạnh hay dàn nóng có dấu hiệu chạm điện.

Tóm lại, thiết bị điện lạnh bị rò điện ra vỏ phải được xem là dấu hiệu nguy hiểm. Cách xử lý đúng là không chạm thử, ngắt nguồn tại vị trí an toàn, giữ người khác tránh xa và yêu cầu thợ kiểm tra cách điện, dây nguồn, linh kiện điện, tiếp địa cùng thiết bị bảo vệ trước khi sử dụng lại.